معنای‌ فلسفه‌ از دیدگاه‌ آیت‌ اللّه‌ مصباح‌ یزدی‌

آغاز تفكر فلسفی‌
تاریخ‌ فكر بشر به‌ همراه‌ آفرینش‌ انسان‌ تا فراسوی‌ تاریخ‌ پیش‌ می‌رود. هرگاه‌ انسانی‌ می‌زیسته‌، فكر و اندیشه‌ را به‌ عنوان‌ یك‌ ویژگی‌ جدایی‌ناپذیر با خود داشته‌، هر جا انسانی‌ گام‌ نهاده‌ تعقّل‌ و تفكر را با خود برده‌ است‌.
از اندیشه‌های‌ نانوشته‌ی‌ بشر، اطلاعات‌ متفن‌ و دقیقی‌ در دست‌ نیست‌ جزء آنچه‌ دیرینه‌ شناسان‌ براساس‌ آثاری‌ كه‌ از حفّاریها به‌ دست‌ آمده‌ است‌ حدس‌ می‌زنند. اما اندیشه‌های‌ مكتوب‌، بسی‌ از این‌ قافله‌، عقب‌مانده‌ و طبعاً تا زمان‌ اختراع‌ خط‌، به‌ تأخیر افتاده‌ است‌.
در میان‌ انواع‌ اندیشه‌های‌ بشری‌ آنچه‌ مربوط‌ به‌ شناخت‌ هستی‌ و آغاز و انجام‌ آن‌ است‌ در آغاز، توأم‌ با اعتقادات‌ مذهبی‌ بوده‌ است‌ و از این‌ روی‌ می‌توان‌ گفت‌: قدیم‌ترین‌ افكار فلسفی‌ را باید از میان‌ افكار مذهبی‌ شرقی‌ جستجو كرد. 

مورّخین‌ فلسفه‌ معتقدند كه‌ كهن‌ترین‌ مجموعه‌هایی‌ كه‌ صرفاً جنبه‌ فلسفی‌ داشته‌ یا جنبه‌ فلسفی‌ آنها غالب‌ بوده‌ مربوط‌ به‌ حكمای‌ یونان‌ است‌ كه‌ در حدود شش‌ قرن‌ قبل‌ از میلاد می‌زیسته‌اند. و از دانشمندانی‌ یاد می‌كنند كه‌ در آن‌ عصر برای‌ شناخت‌ هستی‌ و آغاز و انجام‌ جهان‌ تلاش‌ می‌كرده‌اند و برای‌ تفسیر پیدایش‌ و تحول‌ موجودات‌، نظریات‌ مختلف‌ و احیاناً متناقضی‌ ابراز داشته‌اند. و در عین‌ حال‌، پنهان‌ نمی‌دارند كه‌ اندیشه‌های‌ ایشان‌ كمابیش‌ متأثر از عقاید مذهبی‌ و فرهنگهای‌ شرقی‌ بوده‌ است‌. ....